LỢN CẮN ĐUÔI, CẮN TAI NHAU TỚI RỚM MÁU: 5 GỐC GÂY BỨC BỐI TRONG Ô NUÔI VÀ CÁCH CHẶN TRƯỚC KHI CẢ Ô XÚM VÀO CẮN

# LỢN CẮN ĐUÔI, CẮN TAI NHAU TỚI RỚM MÁU: 5 GỐC GÂY BỨC BỐI TRONG Ô NUÔI VÀ CÁCH CHẶN TRƯỚC KHI CẢ Ô XÚM VÀO CẮN

Ra chuồng buổi sáng, thấy một con lợn đuôi cụt, rớm máu, mấy con bên cạnh cứ nhè đúng cái đuôi đó mà rứt. Có con tai rách, tai chảy máu khô bết lại. Nhiều người bực, bảo mấy con lợn này ác, cắn nhau như giặc, rồi để mặc, nghĩ nó cắn chán thì thôi.

Không đơn giản vậy đâu bà con. Lợn trong ô cắn đuôi cắn tai nhau gần như luôn là dấu hiệu nó đang bức bối chuyện gì đó trong cái ô nuôi. Nó không tự nhiên sinh ác. Nó đang kêu cứu bằng cái cách duy nhất nó biết: cắn con bên cạnh. Mà để mặc thì hại to, vì hễ đã có máu là cả ô xúm vào cắn, con bị cắn nhiễm trùng, áp xe, sốt, chậm lớn, có con hỏng cả phần sau. Bài này tôi nói cho hết vì sao lợn cắn nhau và chặn thế nào, để bà con nhìn một cái là biết ô nhà mình đang vướng chỗ nào.

1. LỢN CẮN NHAU KHÔNG PHẢI VÌ NÓ ÁC — NÓ ĐANG BÁO Ô NUÔI CÓ CHỖ CHƯA ỔN

Con lợn vốn thích dũi, thích gặm, thích sục sạo khám phá. Ngoài tự nhiên nó cả ngày ủi đất tìm cái ăn, mõm nó lúc nào cũng có việc. Giờ nhốt nó trong một cái ô trơ trọi, sàn xi măng nhẵn thín, không có gì để dũi để gặm, cộng thêm mấy cái khó chịu trong người, thì cái mõm thừa năng lượng ấy quay ra tìm thứ gần nhất mà cắn — thường là cái đuôi ngoe nguẩy của con đứng trước.

Cho nên khi thấy lợn cắn nhau, đừng vội đổ tại con lợn. Hãy coi đó là nó đang chỉ cho mình: trong ô này có cái gì đó làm tôi bức bối. Tìm ra cái đó, sửa nó, thì cả ô yên. Còn cứ tách con cắn ra rồi thôi, không đụng tới cái gốc, thì tách xong vài hôm nó lại cắn, vì cái làm nó khó chịu vẫn còn nguyên.

2. NĂM GỐC HAY LÀM LỢN BỨC BỐI RỒI QUAY RA CẮN NHAU

Đi chuồng nhiều, tôi thấy lợn cắn đuôi cắn tai gần như luôn rơi vào một trong năm gốc dưới đây, mà hay gặp nhất là mấy cái đầu.

Chật chội, nhốt quá đông. Đây là gốc số một. Ô nhốt quá nhiều con so với diện tích, con nào cũng phải chen, nằm đè lên nhau, không có chỗ duỗi mình. Chật thì con nào cũng cáu, va chạm liên tục, chỉ cần một con khơi mào là lan ra cả ô.

Buồn chán, không có gì để gặm. Ô trống trơn, lợn không có việc gì cho cái mõm. Nhàn cư thì con lợn cũng sinh chuyện như người, nó nhè đuôi bạn mà gặm cho đỡ buồn.

Thiếu chất trong khẩu phần. Thiếu khoáng, thiếu muối, thiếu xơ thì lợn sinh cắn bậy gặm bậy, như kiểu trong người thèm một cái gì đó mà không gọi tên được. Con thiếu chất hay liếm tường, gặm máng, rồi gặm sang cả bạn.

Nóng bức, ngột ngạt hoặc gió lùa. Chuồng nóng bí hơi, hoặc ngược lại gió lùa lạnh buốt, không khí hôi nồng mùi khai amoniac xộc lên — mấy cái đó đều làm con lợn khó ở, cáu kỉnh, dễ gây sự. Cái mùi khai nặng là dấu hiệu chuồng bí, phân nước ứ đọng, cần để ý.

Tranh ăn tranh uống. Máng ăn máng uống ít quá, không đủ chỗ cho cả ô cùng ăn, con khỏe tranh con yếu, hục hặc nhau mãi rồi thành cắn. Núm uống hỏng, nước ra yếu cũng y vậy.

Nhìn lại ô nhà mình, bà con thường thấy không phải một gốc mà hai ba gốc chồng lên nhau: vừa đông, vừa nóng, lại thiếu chỗ ăn. Càng nhiều gốc chồng lên thì càng dễ bùng.

3. HỄ CÓ MÁU LÀ CẢ Ô XÚM VÀO CẮN — PHẢI CHẶN NGAY KHI MỚI CHỚM

Có một điều bà con phải nhớ: con lợn bị hút bởi mùi máu. Chỉ cần một con đuôi xước rớm máu, mùi tanh bốc lên là mấy con kia bu lại, con này cắn một miếng, con kia rứt một miếng, cái đuôi nhỏ thành vết thương to rất nhanh. Từ một con hung hăng khơi mào, chỉ vài ngày thành cả ô cùng cắn, lúc đó gỡ rất mệt.

Cho nên đừng bao giờ tặc lưỡi “để coi nó cắn tới đâu”. Thấy con đầu tiên rớm máu là phải vào cuộc ngay hôm đó. Chặn lúc mới chớm một con thì dễ; để thành dịch cắn cả ô rồi thì vừa mất con, vừa tốn công, mà đàn chậm lớn thấy rõ.

4. ĐÃ CÓ CON RỚM MÁU THÌ LÀM NGAY MẤY VIỆC NÀY

Khi trong ô đã có con đuôi hay tai rớm máu, làm ngay, đừng chần chừ.

Tách con bị cắn ra ô riêng cho nó yên, cho vết thương khô lại. Để nó nằm chung là cả ô cứ nhè máu mà cắn tiếp, không lành được. Tách luôn con nào hung hăng hay cắn nhất — nhiều khi chỉ một hai con đầu têu, bắt riêng nó ra là ô dịu hẳn.

Xử vết thương cho con bị cắn: rửa sạch chỗ rách, sát trùng cho khô, để nó khỏi nhiễm trùng mưng mủ áp xe. Vết nhẹ thì chỉ cần giữ sạch là tự lành; vết sâu, đã sưng nóng, có mủ thì cần thuốc, mà cái này tùy tình trạng từng con, bà con nhắn tôi để tôi hỏi kỹ rồi tư vấn cho đúng — tôi không ghi liều lên bài thế này được, dễ mỗi nhà làm một kiểu rồi hại con lợn.

Làm xong hai việc trên là tạm cầm máu. Nhưng mới chỉ chữa phần ngọn. Muốn ô yên lâu dài thì phải quay về cái gốc.

5. LO CÁI GỐC, KHÔNG THÌ TÁCH XONG NÓ LẠI CẮN

Tách con cắn, chữa vết thương chỉ là dập lửa. Cái làm lợn bức bối còn đó thì vài hôm nó cắn tiếp, hoặc con khác lại khơi mào. Phải lần lượt gỡ năm gốc ở trên.

Giãn mật độ. Bớt con trong ô cho rộng ra, để con nào cũng có chỗ nằm duỗi mình không phải đè lên nhau. Đây là việc đáng làm nhất vì nó đánh đúng gốc số một. Chật mà không giãn thì mấy việc kia làm cũng đỡ ít.

Cho lợn cái để gặm. Treo một khúc xích sắt, một đoạn dây thừng to, một khúc gỗ chắc ngang tầm mõm cho nó cắn cho đỡ buồn. Có việc cho cái mõm thì nó thôi nhè đuôi bạn. Mẹo nhỏ này rẻ mà ăn thua ra phết.

Xem lại khẩu phần, bổ khoáng bổ muối cho đủ, cho thêm chút xơ. Lợn đủ chất thì hết cái cảm giác thèm cắn bậy. Khẩu phần cân đối còn giúp đàn tăng cân đều, mà lợn cắn nhau vốn là một thủ phạm giấu mặt làm đàn chậm lớn — bà con đọc thêm [NUÔI LỢN THỊT NHANH LỚN: 3 VIỆC LÀM ĐÀN XUẤT SỚM CẢ TUẦN MÀ KHÔNG TỐN THÊM CÁM](https://thanhhauvet.com/nuoi-lon-thit-nhanh-lon/) để coi mấy việc giúp đàn lớn đều.

Làm chuồng thoáng mát, hút bớt mùi khai, chặn gió lùa. Dọn phân nước cho khô ráo, mở thông gió khi nóng, che chắn khi có gió lạnh. Chuồng dễ chịu thì con lợn dịu tính. Cái nền chuồng sạch thoáng còn là lá chắn bệnh — nó gắn liền với chuyện [SÁT TRÙNG CHUỒNG TRẠI VÀ AN TOÀN SINH HỌC](https://thanhhauvet.com/sat-trung-chuong-trai/) mà tôi đã nói trong bài riêng.

Thêm đủ máng ăn máng uống để cả ô cùng ăn cùng uống được, không phải tranh. Kiểm lại núm uống xem nước có ra khỏe không, con nào cũng với tới không.

6. SO HAI CÁI Ô CHO BÀ CON DỄ HÌNH DUNG

Tôi kể hai ô để bà con thấy khác nhau ở đâu. Ô thứ nhất: chủ nhà nhốt vừa phải, mỗi con đủ chỗ nằm, treo mấy khúc xích cho gặm, máng ăn chạy dài đủ chỗ, chuồng dọn khô thoáng. Cả lứa không thấy con nào cắn đuôi, lớn đều tăm tắp. Ô thứ hai: cũng lứa lợn ấy nhưng nhốt cố thêm mấy con cho đỡ tốn ô, sàn trơ trọi, máng ngắn, chuồng bí mùi khai. Được hơn tuần là một con bắt đầu nhè đuôi bạn, vài hôm sau cả ô xúm cắn, hai con nhiễm trùng đuôi phải tách, cả đàn chậm cân vì stress.

Cùng một lứa, khác nhau chỉ ở chỗ cho con lợn đủ chỗ, đủ ăn, đủ thoáng và có cái để gặm. Chặn gốc thì cả ô yên, con nào cũng lành lặn, ăn khỏe lớn đều. Để mặc thì mất con, mất cân, mà nhìn con lợn đuôi cụt rớm máu cũng xót.

7. CÂU HỎI BÀ CON HAY HỎI

7.1. Lợn cắn đuôi cắn tai nhau có phải tại nó dữ, nó ác không?

Không phải. Gần như luôn là nó đang bức bối chuyện gì đó trong ô: chật quá, chán quá không có gì gặm, thiếu chất, nóng bí hay tranh ăn. Con lợn chỉ đang kêu cứu. Sửa cái làm nó khó chịu thì nó thôi cắn, chứ không phải tại bản tính.

7.2. Thấy một con đuôi rớm máu thì làm gì trước tiên?

Tách ngay con bị cắn ra ô riêng cho vết thương khô lại, tách luôn con nào hung hăng hay khơi mào cắn. Rồi rửa sạch, sát trùng vết thương cho con bị cắn. Làm liền trong ngày, đừng để qua hôm sau vì mùi máu kéo cả ô xúm vào cắn rất nhanh.

7.3. Vì sao cả ô cứ nhè một con mà cắn?

Vì con lợn bị hút bởi mùi máu tanh. Một vết xước rớm máu là mấy con kia bu lại cắn tiếp, vết nhỏ thành vết to chỉ trong vài ngày. Đó là lý do phải tách con rớm máu ra khỏi ô ngay.

7.4. Nhốt bao nhiêu con một ô thì vừa, khỏi cắn nhau?

Không có con số chung cho mọi nhà vì còn tùy cỡ cân và diện tích ô. Nguyên tắc dễ nhớ: mỗi con phải có đủ chỗ nằm duỗi dài mà không phải đè lên con khác, và cả ô cùng ra máng ăn được một lúc. Chật hơn mức đó là bắt đầu rủi ro. Bà con tả ô nhà mình qua Zalo, tôi tính giúp cho vừa.

7.5. Cho lợn gặm cái gì để nó đỡ cắn nhau?

Treo khúc xích sắt, đoạn dây thừng to hoặc khúc gỗ chắc ngang tầm mõm cho nó cắn cho đỡ buồn. Có việc cho cái mõm là nó thôi nhè đuôi bạn. Rẻ mà hiệu quả, nên làm sớm chứ đừng đợi cắn rồi mới làm.

7.6. Vết cắn đã sưng mủ, áp xe thì xử sao?

Trước hết vẫn là tách riêng, rửa sạch và sát trùng cho khô. Vết đã sưng nóng, có mủ thì cần thuốc đúng cách, mà liều lượng tùy mức nặng nhẹ từng con nên tôi không ghi lên đây — bà con nhắn Zalo tả rõ vết tới đâu, tôi tư vấn cho trúng.

8. TÓM LẠI

Lợn cắn đuôi cắn tai nhau không phải nó ác, mà là nó đang báo cái ô nuôi có chỗ chưa ổn: chật, chán, thiếu chất, ngột ngạt hay tranh ăn. Thấy con đầu tiên rớm máu là tách ngay và xử vết thương liền trong ngày, đừng để mùi máu kéo cả ô xúm vào. Rồi quay về gỡ cái gốc — giãn mật độ, cho cái để gặm, bổ khoáng đủ chất, làm chuồng thoáng, thêm máng ăn uống. Chặn gốc thì cả ô yên, con nào cũng lành lặn, lớn đều.

Bài do bác sĩ thú y Trương Mạnh Dũng viết, từ những ca gặp thật trong chuồng bà con quanh vùng.

Chuyện nhà thuốc và người đứng sau: [Chuyện nhà thuốc Thanh Hậu](https://thanhhauvet.com/chuyen-nha-thuoc-thanh-hau/)

Nhà nào đang có ô lợn cắn đuôi cắn tai nhau, có con nhiễm trùng, nhắn Zalo 0966 370 768 kể tôi nghe ô mấy con, cắn tới đâu — tôi chỉ cách tách, xử vết thương và chỉnh lại ô cho hết cắn.

Muốn có lịch nuôi và phòng bệnh cho đàn lợn, có cả phần chống stress cho đàn, nhắn chữ LỊCH LỢN qua Zalo, tôi gửi miễn phí.