NHẬP NÁI HẬU BỊ VÀO ĐÀN: CÁCH LY TRƯỚC, CHO GẶP ĐỰC KÍCH LÊN GIỐNG VÀ NHẬP TỪ TỪ ĐỂ KHÔNG RƯỚC BỆNH CẢ CHUỒNG

# NHẬP NÁI HẬU BỊ VÀO ĐÀN: CÁCH LY TRƯỚC, CHO GẶP ĐỰC KÍCH LÊN GIỐNG VÀ NHẬP TỪ TỪ ĐỂ KHÔNG RƯỚC BỆNH CẢ CHUỒNG

Có anh mới mua mấy con nái hậu bị về làm giống, mừng quá lùa thẳng vào chuồng ở chung với đàn nái cũ cho tiện. Được ít bữa cả chuồng ho, sốt, bỏ ăn. Con mới mang mầm bệnh vào, con cũ chưa quen mầm đó, lây chéo, thế là cả đàn dính. Tiền bán giống chưa thu được đồng nào đã lo tiền thuốc cho cả chuồng.

Đây là cái sai hay gặp nhất khi nhập nái hậu bị. Con giống có tốt tới mấy mà nhập ẩu thì cũng thành họa. Bài này nói cho bà con nghe cách nhập cho đúng, để con hậu bị mới về lớn lên thành nái tốt chứ không kéo cả đàn xuống theo.

1. VÌ SAO KHÔNG ĐƯỢC LÙA NÁI HẬU BỊ THẲNG VÀO ĐÀN

Có hai lý do.

Thứ nhất là bệnh. Con hậu bị dù mua ở chỗ quen, trại uy tín, thì trong người nó vẫn có thể mang sẵn mầm bệnh mà mắt thường không nhìn thấy. Đàn nái nhà mình chưa từng gặp mầm đó nên chưa có sức chống. Nhập chung là hai bên trao đổi mầm bệnh cho nhau, con nào yếu thì phát bệnh trước.

Thứ hai là stress. Con hậu bị mới về đã lạ chỗ, lạ người, lạ cám. Dồn ngay vào đàn phải tranh ăn tranh chỗ nằm với nái cũ thì nó càng stress. Mà nái stress thì lâu lên giống, phối cũng khó đậu.

Cho nên nhập nái hậu bị không phải là mở cửa lùa vào cho xong. Nó là cả một quy trình mấy tuần, làm đủ mấy việc dưới đây.

2. VIỆC MỘT: CÁCH LY THEO DÕI TRƯỚC, ĐỪNG NHẬP THẲNG

Con hậu bị mới mua về, việc đầu tiên là nhốt riêng một chỗ tách hẳn khỏi đàn, ít nhất vài tuần. Trong thời gian đó để ý xem nó có ho, sốt, tiêu chảy, bỏ ăn gì không. Con nào đang ủ bệnh thì mấy tuần cách ly này sẽ lộ ra, mình xử riêng con đó, không để lây sang cả đàn.

Chỗ cách ly nên để xa đàn cũ. Dùng đồ riêng cho ô đó, từ cái xô, cái chổi tới đôi ủng. Người chăm xong con mới thì rửa tay, thay đồ rồi mới qua đàn cũ. Nghe hơi phiền, nhưng nhốt riêng vài tuần rẻ hơn chữa cả chuồng nhiều lần. Một ô cách ly đơn sơ thôi cũng chặn được cái họa lớn.

3. VIỆC HAI: TRANH THỦ LÚC CÁCH LY CHO HẬU BỊ LÀM QUEN DẦN

Mấy tuần cách ly không phải chỉ để canh bệnh. Đó cũng là lúc cho con hậu bị làm quen với nếp nhà mình: quen loại cám mình đang cho ăn, quen nguồn nước, quen tiếng người ra vào chuồng. Quen dần từng thứ thì lúc nhập đàn nó đỡ sốc, ăn khỏe, mau vào giống.

Chọn được con giống tốt mới là một nửa (bà con nào chưa chắc tay chọn thì đọc thêm bài [Chọn nái hậu bị đạt chuẩn](https://thanhhauvet.com/chon-nai-hau-bi/)). Nửa còn lại nằm ở mấy tuần đầu này: nuôi cách ly cho khỏe, cho quen dần, để nó vào đàn trong tư thế sẵn sàng.

4. VIỆC BA: ĐỦ TUỔI THÌ CHO GẶP ĐỰC MỖI NGÀY ĐỂ KÍCH LÊN GIỐNG

Con hậu bị tới tuổi làm giống mà cứ nhốt một mình một góc, không hơi đực, thì nó lên giống lờ mờ. Có con lỳ mãi không thấy động dục, người nuôi sốt ruột, tưởng nó xấu giống.

Bí quyết là cho nó tiếp xúc đực. Khi hậu bị đủ tuổi, mỗi ngày dắt con đực đi ngang trước ô của nó, hoặc lùa hậu bị tới gần chỗ có đực một lúc, cho ngửi hơi, nghe tiếng, thấy mặt đực. Cái hơi đực đó kích cho cơ thể nó chuyển giống, động dục rõ hơn và đều hơn. Đây là cách kích lên giống tự nhiên, không cần dùng tới thuốc.

Cho gặp đực rồi thì phải để ý ghi lại: con nào bắt đầu động dục ngày nào, ghi lên thẻ hoặc vào sổ. Vì thường lần động dục đầu tiên mình chưa phối vội. Để nó qua thêm một chu kỳ nữa cho cơ thể chín hẳn rồi phối vào lứa sau thì đậu tốt hơn, đẻ sai con hơn (chuyện phối lứa nào cho vừa mình nói kỹ trong bài [Khi nào phối nái tơ lần đầu](https://thanhhauvet.com/phoi-nai-to-lan-dau/)). Có ghi ngày thì mới canh được kỳ sau mà phối.

5. VIỆC BỐN: NHẬP CHUNG TỪ TỪ, ĐỪNG DỒN MỘT PHÁT

Cách ly xong xuôi, con hậu bị khỏe mạnh, tới lúc cho nhập chung đàn thì cũng nên làm từ từ. Cho hai bên ở gần nhau qua vách ngăn ít bữa cho quen mặt quen hơi trước, rồi mới thả chung. Làm vậy để tránh cảnh vừa thả vào là cắn nhau, tranh chỗ dữ dội, con hậu bị non thế bị nái cũ ăn hiếp.

Nhập êm thì cả đàn ổn định nhanh, ăn tốt, con hậu bị mới cũng lên giống đúng nhịp chứ không bị dạt ra một góc nhịn đói.

6. NHẬP ĐÚNG THÌ CON GIỐNG TỐT MỚI PHÁT HUY

Tóm lại, bỏ tiền mua con giống tốt mới chỉ là bước đầu. Muốn nó thành nái tốt gánh được cả chuồng thì phải nhập cho đúng: cách ly theo dõi để khỏi rước bệnh, cho làm quen dần để khỏi stress, cho gặp đực để kích lên giống đúng tuổi, rồi nhập chung từ từ cho êm. Làm đủ mấy việc đó, con hậu bị mới về mới lớn lên đúng như mình kỳ vọng.

7. CÂU HỎI BÀ CON HAY HỎI

7.1. Nhập nái hậu bị mới mua về có cần cách ly không?

Có, rất cần. Nhốt riêng tách khỏi đàn ít nhất vài tuần để theo dõi. Con nào đang ủ bệnh sẽ lộ ra trong thời gian này, mình xử riêng, không để lây cả chuồng.

7.2. Cách ly nái hậu bị bao lâu thì đủ?

Ít nhất vài tuần, đủ dài để con đang ủ bệnh biểu hiện ra. Trong thời gian đó theo dõi ho, sốt, tiêu chảy, bỏ ăn; con nào bất thường thì giữ lại theo dõi thêm trước khi cho nhập đàn.

7.3. Mua hậu bị ở chỗ quen thì có cần cách ly nữa không?

Vẫn cần. Mầm bệnh không nhìn thấy bằng mắt. Trại quen tới mấy cũng có thể mang mầm mà đàn nhà mình chưa gặp, nên cứ cách ly cho chắc.

7.4. Nái hậu bị mãi không thấy lên giống thì làm sao?

Kiểm xem đã đủ tuổi chưa và đã cho gặp đực chưa. Cho tiếp xúc đực mỗi ngày một lúc là cách kích lên giống tự nhiên. Nếu đủ tuổi, được gặp đực, ăn uống tốt mà vẫn lỳ thì nhắn Zalo cửa hàng tả rõ để được soi giúp.

7.5. Có nên phối ngay kỳ động dục đầu tiên của hậu bị không?

Thường là không. Nên để qua thêm một chu kỳ cho cơ thể chín hẳn rồi mới phối, như vậy tỷ lệ đậu và số con đẻ ra sẽ tốt hơn. Nhớ ghi ngày động dục để canh kỳ sau.

7.6. Làm sao nhập hậu bị vào đàn cũ mà không cắn nhau?

Cho ở gần nhau qua vách ngăn vài bữa cho quen mặt trước, rồi mới thả chung. Đừng dồn một phát vào giữa đàn, nái cũ sẽ ăn hiếp con mới.

Bài viết bởi Bác sĩ thú y Trương Mạnh Dũng — [Cửa hàng thuốc thú y Thanh Hậu](https://thanhhauvet.com/), hai đời làm nghề thú y ở Nghĩa Đàn, Nghệ An, mỗi ngày trực tiếp tư vấn chăn nuôi cho bà con trong vùng.

Nhà nào sắp nhập nái hậu bị về làm giống, muốn nhận LỊCH chăm nái theo vòng đời — có phần cách ly, làm quen và theo dõi lên giống cho khỏi lúng túng — thì nhắn tin cho cửa hàng. Gõ hoặc nhắn chữ LỊCH NÁI, mình gửi tận tay, miễn phí.

– Zalo cửa hàng: 0966 370 768

– Nhóm Zalo bà con chăn nuôi: https://zalo.me/g/feglol443

Cần con giống hậu bị hay tinh Duroc thì nhắn thêm, mình tư vấn theo đàn nhà bác.