TẬP ĂN SỚM CHO LỢN CON: BẮT ĐẦU TỪ NGÀY THỨ 7 ĐỂ CAI SỮA KHÔNG SỤT CÂN

# TẬP ĂN SỚM CHO LỢN CON: BẮT ĐẦU TỪ NGÀY THỨ 7 ĐỂ CAI SỮA KHÔNG SỤT CÂN

Hai nhà cùng cai sữa lợn con một đợt. Nhà bên này cai xong con vẫn ăn phăm phăm, phân khô, cân đều lên. Nhà bên kia cai được mấy hôm là cả ổ đứng cân, có con tiêu chảy, gầy tọp đi, phải cả tuần mới gượng lại.

Con giống như nhau, cám như nhau. Khác nhau ở một việc nhà bên này làm sớm mà nhà bên kia bỏ: tập cho con ăn cám ngay từ khi còn theo mẹ.

Bài này tôi nói về tập ăn sớm cho lợn con. Đây là việc quyết định con có vượt qua cú sốc cai sữa êm hay không, mà nhiều bà con lại để tới sát ngày cai mới cho ăn, thành ra trở tay không kịp.

1. CÁI BẪY NẰM Ở TUẦN THỨ BA

Bà con hay nghĩ con cứ bú mẹ là đủ, tới ngày cai thì cho ăn cám. Nhưng có một cái bẫy ít ai để ý.

Sữa mẹ nhiều và tốt nhất vào khoảng ba tuần đầu, rồi từ đó bắt đầu tụt dần. Trong khi đó con thì mỗi ngày một lớn, mồm miệng mỗi ngày một cần nhiều hơn.

Thế là từ tuần thứ ba trở đi mở ra một khoảng hẫng: mẹ cho ít lại mà con cần nhiều lên. Con nào chỉ trông vào bầu vú mẹ thì bắt đầu đói ngầm, tăng cân chậm, còi lại. Đó là lý do nhiều nhà thấy con tới gần cai tự nhiên chững lại, không hiểu vì sao. Con vẫn nằm bú, nhìn qua vẫn tưởng no, nhưng thực ra lượng sữa vào miệng con đã không còn theo kịp cái đà lớn của nó nữa.

Muốn lấp cái khoảng hẫng đó, phải có một nguồn ăn thứ hai ngoài sữa mẹ. Đó chính là cám tập ăn.

2. TẬP ĂN SỚM ĐỂ LÀM GÌ

Tập ăn sớm được hai cái lợi lớn, mà cái lợi thứ hai mới là cái nhiều bà con chưa để ý.

Thứ nhất, lấp chỗ sữa mẹ tụt. Con có thêm cám thì không bị đói ngầm ở đoạn cuối theo mẹ, giữ được đà lớn, không còi. Con vào cai với cái nền cân nặng tốt thì chịu sốc khỏe hơn hẳn con đang gầy sẵn.

Thứ hai, và quan trọng hơn, là luyện cái bụng con quen với cám trước khi cai. Bụng lợn con lúc bé chỉ quen tiêu sữa, chưa có đủ men để tiêu cám. Nếu tới ngày cai con mới lần đầu đối mặt với cám khô, bụng nó chưa có men, chưa quen, nên vừa cai vừa đổi thức ăn đột ngột là con dễ tiêu chảy, sụt cân. Còn con đã tập ăn cả tuần, hai tuần trước đó thì bụng đã quen, men đã sẵn, cai xong ăn được luôn, phân khô, lớn tiếp bình thường.

Nói nôm na, tập ăn sớm là dạy con biết ăn cơm trước khi cai bú, để lúc rời mẹ nó không bị hẫng. Cái ruột con lúc đó đã có đường tiêu hóa quen việc rồi, không phải học lại từ đầu đúng vào lúc yếu nhất.

3. TẬP ĂN SỚM CHO LỢN CON NHƯ THẾ NÀO

Bà con làm mấy điều này, không có gì khó, cốt là làm đúng nhịp và kiên nhẫn.

Bắt đầu sớm, từ khoảng ngày thứ bảy tới ngày thứ mười sau đẻ. Nghe thì sớm, nhưng cốt là cho con làm quen dần, chưa cần nó ăn nhiều. Bắt đầu sớm để tới lúc sữa mẹ tụt ở tuần thứ ba thì con đã biết ăn ra tấm ra món, kịp gánh phần con thiếu.

Dùng cám tập ăn dành riêng cho lợn con — loại thơm, dễ tiêu, hạt nhỏ. Đừng lấy cám lợn lớn nghiền cho con tập, bụng nó non chưa tiêu nổi, ăn vào lại sinh chuyện. Loại cám nào hợp cho con tập theo tuổi và theo đàn nhà mình thì bà con nhắn Zalo cửa hàng, tôi tư vấn cho, không nên tự áng chừng.

Đổ ít một, rải ở chỗ khô sạch trong ô úm, chỗ con hay nằm, cho con ngửi, liếm, chơi với cám rồi quen dần. Ngày đầu con chỉ dũi nghịch cho vui, vài hôm sau là biết ăn. Đừng nôn nóng bắt con ăn ngay.

Cốt yếu là phải tươi mới và sạch. Cám để lâu thiu, dính phân là con chê, mà lỡ ăn vào lại tiêu chảy. Mỗi lần đổ ít, hết hoặc bẩn thì hót đi thay mẻ mới. Thà đổ ít mà thay nhiều lần còn hơn đổ nhiều để ôi. Đây là chỗ nhiều nhà làm hỏng mà cứ tưởng do cám kém.

Có nước sạch cho con uống riêng. Con bắt đầu ăn cám là bắt đầu cần nước, thiếu nước con ăn kém, chậm quen. Máng nước phải sạch, thay thường xuyên như cám.

Kiên nhẫn. Mấy ngày đầu con ăn được tí tẹo, bà con đừng sốt ruột. Cứ để đó cho quen, tới tuần thứ ba thứ tư là con ăn khá hẳn, đúng lúc sữa mẹ tụt. Việc của mình là dọn sẵn con đường, còn con tự đi theo nhịp của nó.

4. MẤY CÁI BÀ CON HAY LÀM SAI KHI TẬP ĂN CHO LỢN CON

Thứ nhất, để tới sát ngày cai mới cho con ăn cám. Con chưa kịp quen đã phải rời mẹ, vừa cai vừa đổi ăn đột ngột, tiêu chảy sụt cân là phải. Đây là lỗi nặng nhất và cũng phổ biến nhất.

Thứ hai, đổ cám nhiều một lần rồi để cả ngày. Cám ôi thiu, dính phân, con ăn vào đổ bệnh, mà bà con lại tưởng do cám không tốt nên đổi loại khác, càng rối.

Thứ ba, lấy cám lợn lớn cho con tập. Bụng con non chưa tiêu được, ăn vào cũng tiêu chảy. Cám tập ăn khác cám lợn choai, không dùng lẫn được.

Thứ tư, quên nước uống. Con ăn cám mà không có nước sạch thì ăn kém, chậm quen, tập mãi không lên.

5. TÓM LẠI

Sữa mẹ chỉ đủ đầy tới khoảng tuần thứ ba rồi tụt, mà con thì vẫn lớn. Tập cho con ăn cám sớm từ ngày thứ bảy tới ngày thứ mười, bằng cám tập ăn riêng, đổ ít, tươi sạch, có nước uống, là vừa lấp chỗ sữa tụt, vừa luyện bụng con quen cám trước khi cai. Nhờ vậy tới lúc cai con ăn được ngay, không sụt cân, không tiêu chảy. Chuẩn bị trước bao giờ cũng nhàn hơn và rẻ hơn chạy chữa lúc cả ổ đổ bệnh.

6. CÂU HỎI BÀ CON HAY HỎI

6.1. Tập ăn sớm cho lợn con nên bắt đầu từ ngày thứ mấy?

Bắt đầu từ khoảng ngày thứ bảy đến ngày thứ mười sau đẻ. Bắt đầu sớm để tới lúc sữa mẹ tụt ở tuần thứ ba thì con đã quen ăn cám, kịp gánh phần con thiếu.

6.2. Con vẫn còn bú mẹ, sao đã phải cho tập ăn?

Vì sữa mẹ đầy nhất chỉ khoảng ba tuần đầu rồi giảm dần, trong khi con vẫn lớn lên. Tập ăn sớm vừa lấp chỗ sữa tụt để con không đói ngầm, vừa luyện bụng con quen tiêu cám trước khi cai.

6.3. Nên dùng cám gì để tập ăn cho lợn con?

Dùng cám tập ăn dành riêng cho lợn con, loại thơm, dễ tiêu, hạt nhỏ. Không lấy cám lợn lớn nghiền cho con tập vì bụng con non chưa tiêu nổi. Chọn loại nào hợp tuổi và đàn nhà mình thì nên hỏi tư vấn.

6.4. Đổ cám tập ăn như thế nào cho đúng?

Đổ ít một, rải ở chỗ khô sạch trong ô úm nơi con hay nằm, để con ngửi liếm rồi quen dần. Cám bẩn hoặc để lâu thì hót bỏ, thay mẻ mới, và luôn có nước sạch cho con uống riêng.

6.5. Mấy ngày đầu con chưa chịu ăn cám thì có sao không?

Không sao, đó là chuyện bình thường. Ngày đầu con thường chỉ dũi nghịch với cám, vài hôm sau mới biết ăn. Cứ kiên nhẫn để đó, tới tuần thứ ba thứ tư là con ăn khá hẳn.

6.6. Tập ăn sớm có giúp cai sữa không bị tiêu chảy, sụt cân không?

Có. Con đã quen cám và bụng đã có men tiêu hóa thì lúc cai không phải đổi ăn đột ngột, nên qua cai êm hơn nhiều, ăn được ngay, phân khô, đỡ tiêu chảy và sụt cân.

Bài viết bởi bác sĩ thú y Trương Mạnh Dũng — Cửa hàng thuốc thú y Thanh Hậu. Hai thế hệ làm nghề thú y, đồng hành cùng bà con chăn nuôi.

Cần tư vấn theo đàn nhà mình? Nhà nào chưa biết chọn cám tập ăn loại nào cho hợp tuổi con, hoặc muốn nhận trọn bộ LỊCH LỢN — lịch chăm lợn con theo mẹ tới cai sữa, ghi rõ ngày nào tiêm sắt, ngày nào bắt đầu tập ăn, cai sữa vào ngày nào cho hợp — hãy nhắn Zalo cửa hàng 0966 370 768 hoặc vào nhóm Zalo zalo.me/g/feglol443. Tư vấn hoàn toàn miễn phí, theo đúng đàn nhà mình.

Đọc thêm: LỢN CON TUẦN ĐẦU SAU CAI SỮA: CHẶN TIÊU CHẢY VÀ PHÙ ĐẦU BẰNG CÁCH ĐỪNG CHO ĂN NO — tập ăn xong là tới cửa ải sau cai, giữ khéo mới không hụt con đẹp nhất lứa.